Annonse

Annonse

04:00 - 12. mars 2010

Livskampen

Langt borte, som i ein draum, høyrer vi den. Bukkesongen.

Illustrasjon: Marvin Halleraker/www.marvin.no

TV-serien Hjernevask til Harald Eia gjev oss faktisk ei kjensle av å vere vitne til ei avsløring. For spørsmåla Eia stiller, og svara han får, er tydelege nok trass i hardhendt krøssklipping. Så altfor leikande lett gjekk kjønnsforskarane Jørgen Lorentzen og Cathrine Egeland på limpinnen, og pinadø gjekk ikkje kanoner som Willy Pedersen og Gudmund Hernes i den same snara veka etter. Jamvel ein fyrsteårsstudent burde ant uråd her. Er det fordi norske kjønnsforskarar har eit naivt og ideologisk vitskapssyn? Kanskje, men eg trur ikkje det er her forklaringa ligg. Serien er framfor alt eit interessant sjangerbrot. Forskingsjournalistikk har mest vore ein slags skulefjernsyn – pedagogisk og omstendeleg på premissane åt vitskapen. Eia er meir som ein krigsreporter som rapporterer direkte frå slagmarka.

Alle på innsida av forskingsinstitusjonane veit at det er radikalt konkurrerande syn på kva som er god og interessant forsking. Til liks med kunsten er forsking ein individuell risikosport. Berre dei færraste, om nokon i det heile, blir genierklærte. Ulike gradar av paranoia er ein yrkessjukdom. Og ingen kjenner seg retteleg verdsett.

Men det er ikkje innsyn i desse barske realitetane som gjer serien åt Eia interessant. Han avslører samfunnsforskinga som politisk vitskap. Den sosiale ingeniørkunsten bruker – ikkje vår natur, men ideale rollemodellar som råmateriale på nøkkelområde som kjønn, familie og utdanning. Det handlar om styring og utforming. Politiske vitskapar skil ikkje mellom makt og sanning. Ei rekkje av paradoks i dei nordiske velferdsstatane ser difor ut til å dane utgangspunkt for prosjektet åt Eia. Korleis skal vi forstå det norske likskapssamfunnet på 2000-talet? Og eg vil leggje til: Er dette samfunnet det næraste vi har kome «sanninga» om mennesket? Eller er det tvert om ein menneskeleg ekstremtilstand?

Lese mer?

UKEPASS
59,-
Inkluderer også tilgang til arkiv og eAvis.
ABONNEMENT
-50%
Unngå feriehjerne
Hold hodet kaldt med Morgenbladet i sommer
ARTIKKEL
20,-
Betal med Vipps/mCash/PayPal/Bitcoin.

Annonse