Annonse
00:00 - 12. oktober 2018

Sinte tilbakeblikk

Sjølvbiografien til den amerikansk-jødiske kunstnaren R.B. Kitaj gjev eit bilete av kor dårleg stemning det kan bli mellom kunstnar og kritikarar.

R.B. Kitaj, «The Killer-Critic assassinated by his Widower, Even», 1997. Verket var det fyrste Kitaj stilte ut etter «Tate-krigen», og viser kunstnaren ta blodig hemn på kritikarane han meiner tok livet av kona. Kanskje det einaste biletet i kunsthistoria som kombinerer Duchamp-parafrasering med kritikk av britisk tabloidpresse. R.B. Kitaj, The Killer-Critic Assassinated by His Widower, Even, 1997 © Astrup Fearnley Samlingen. Foto: Thomas Widerberg
Annonse

Ein skal aldri svare kritikarane sine, er det ikkje så? Det er ein gentleman’s agreement det ofte vert referert til, gjerne i samband med at han vert broten, noko som sjølvsagt skjer ganske hyppig. Forfattar Kristine Næss skreiv i haust eit motsvar til Klassekampens kritikar Eivind Myklebust, for det ho opplevde som ein lite raus melding av hennar roman Mens jeg husker det. Seinast i førre veke tok Simen Tveitereid til motmæle mot Morgenbladets kritikar Bernhard Ellefsen, for ei oppfatta feillesing av si bok Et fritt liv, og såpass toler Ellefsen sikkert: Han gjekk sjølv ut mot kritikarkollega Atle Christensen for ei lite velvillig lesing av si eiga bok tidlegare i år.

Sjølvbiografien til den amerikanske målaren R.B. Kitaj, Confessions of an Old Jewish Painter, er ein del av same antagonistiske tradisjon, på omtrent same måte som ditt lokale musikkorps er ein del av same tradisjon som Berlinfilharmonikarne. Boka kom ut i fjor – ti år etter at kunstnaren tok livet sitt – og er det (forhåpentlegvis) siste kapitlet i den giftigaste kritikarstrida på denne sida av Stravinskijs «Vårofferet» (som enda i nevekamp under urframføringa). Det er ei historie utan særleg moral – men som det kanskje likevel er mogleg å lære noko av.

Tate-krigen. Det byrja slik: I 1994 opna den første store, retrospektive utstillinga med R.B. Kitaj sine arbeid på Tate Modern i London. Den då 62 år gamle kunstnaren hadde budd i Storbritannia brorparten av livet, og var ikkje berre ein del av den såkalla Londonskulen innan moderne, figurativt maleri, saman med kunstnarar som David Hockney og Francis Bacon – han var opphavsmannen til omgrepet. Tate-utstillinga skulle vere siste penselstrøket på det som etter alle målestokkar hadde vore ei enormt suksessrik kunstnarisk karriere.

Annonse

Les om hvordan vi behandler dine personopplysninger

Vi anbefaler deg å lese personvernerklæringen og sette deg inn i hvordan vi behandler dine opplysninger. Den vil gi deg bedre oversikt over og kontroll på hva som brukes og lagres av dine persondata. Du finner all informasjon her.