00:05 - 15. mai 2020

Ein plass i sola

Birgit Alms kvasse og likevel empatiske blikk er retta mot menneske som ikkje heilt evnar å leve innanfor eit norsk A4-liv.

Utenfor A4: Birgit Alm skildrar kvardagen til menneske frå ulike nasjonar som prøver å finne sin plass i sola. Foto: Terje Gustavsen / Aftenposten / NTB scanpix

Fjorårets Nav-skandale skapte krise i den norske velferdsstaten og i rettsapparatet – og eit visst ubehag i det norske folket. Eitt av mange urovekkande element i saka om menneske som urettvist anten hadde blitt dømt for trygdesvindel eller fått krav om tilbakebetaling, var at bildet av den typiske trygdesvindlaren blei stadfesta – for deretter å bli avkrefta.

I sin nye roman De fremmede skildrar Birgit Alm kvardagen til ei gruppe menneske frå ulike nasjonar som prøver å finne sin plass i sola. Dei mange små portretta, fortalt som i ei dominorekke – og slik kan likne på Trude Marsteins kollektivroman Gjøre godt (2006) – gir eit samansett og til dels fleirstemt bilde av dei framande som har slått seg ned i ein landsby i Sør-Spania. Alm styrer likevel ikkje unna ei nokså klassisk stigmatisering av velferdsflyktningar. Det er ikkje nødvendigvis ein ulempe for romanen.

Tiltrengt satire. I ein liten spansk by som har eksistert i fleire tusen år, med fønikarar, romarar, maurarar og Franco, skildrar forfattaren relasjonar og små drama som alle i ytste forstand dreier seg om å finne ein fellesskap som gjer det mogleg å leve eller halde ut livet sitt. Til liks med landsbyen finst det få attraksjonar eller lyspunkt i dei einskilde lagnadene som har funne saman i det framande landet. Dei fleste personane framstår som leivningar frå ruinar av liv, og menneskeliva blir spegla i landsbylivets puls og tone: «Det byen mangler av kino, teater, musikkscener og andre kulturtilbud, tar den igjen med folkeliv, sladder, spekulasjoner og konspirasjonsteorier som florerer i gatene, barene og på torgene, der alt ser ut til å begynne og slutte, visjoner oppstår, visjoner forgår, allianser inngås og havarerer og konflikter løses med bistand fra tilhørere, klapp på skulderen og en øl.»

Annonse