Annonse

Annonse

04:00 - 25. september 2009

Ut fra skyggene

Knausgård vågar og klarer å skrive om emnet sitt som om han er den første til nokon gong å skrive om det.

Karl Ove Knausgård

Før eg tek fatt på lesinga av første bindet i Karl Ove Knausgårds bok Min kamp, medan eg går i ettermiddagssola langs gatene i Oslo med begge hendene knugande om manusbunken, merkar eg at eg kjenner ei viss blanding av skepsis og spenning. Skepsis fordi bunken er så tjukk, og dette bindet på 435 sider berre er det første av seks som skal kome ut i løpet av haust og vinter. Er det ikkje litt vel drygt? Skepsis, også på grunn av tittelen: Min kamp. Kva i all verda kan forfattaren meine med å utstyre boka si med denne tittelen? Spenning fordi Knausgård med dei to tidlegare bøkene sine har vist seg som ein forfattar med så himmelstormande høge ambisjonar, og så stor evne til å leve opp til dei.

Først døden. Stemma som opnar boka er vanskeleg å plassere. Det er ei skildring av døden, først den prosessen som skjer i kroppen, og så det som skjer omkring kroppen, i kulturen, korleis døden både blir feira og stua vekk. Ingenting er originalt med skildringa eller med tematikken. To ting slår meg: Knausgård vågar å skrive om emnet sitt som om han er den første til nokon gong å skrive om det, og han gjer alt til historieforteljing. Dette har slått meg før under lesinga av Knausgård sine bøker, og det kjem til å slå meg igjen i løpet av det næraste døgnet. Han er, tenkjer eg, litt som eit romvesen som har lært seg språket til jordbuarane betre enn jordbuarane sjølv, før eg tek meg i det og kremtar høgt. Desse første sidene verkar eigentleg først litt oppstylta på meg, før ordet brått, men umerkeleg er overtatt av ein åtte år gammal Karl Ove Knausgård som sit og ser ei drukningsulykke på TV. Før eg merkar det sjølv, er eg fanga og vil ikkje legge frå meg boka, sjølv om eg straks skal setje meg på eit tog og på eit fly. Då eg endeleg legg henne ned og ser opp, er det ein ny dag i ein annan by.

Sjølvransakande. Det har heile tida vore noko sjølvransakande over prosjektet til Knausgård, men her gjer han det konkret, bokstavleg og på alvor. Etter det innleiande kapitlet skrellar han vekk forteljing og avstand, og gir oss augneblinken, Karl Ove Knausgård framfor datamaskinen. Han beskriv sitt eige ansikt slik han ser det i gjenskinet i vindauget, med djupe furer «alle likesom fylt av mørke», og spør: «Hva er det som har satt seg i det?» Han skriv også nokre enkle, men sviande innsikter om seg sjølv og dei andre:

Annonse

Mest lest

Få tilsendt Morgenbladets redaksjonelle nyhetsbrev hver fredag!

Mer fra Bøker