21:53 - 03. mai 2012

Fra platehylla: Pärt og gravitasjonen

Smerten ved å gå.

Arvo Pärt: Stod han ikkje der og liksom tviheldt på alvoret?

Vi er langt borte frå ironien. Men om eg skriv «no blir det alvor», så vil det fort bli oppfatta ironisk. Difor må eg skrive om Arvo Pärt og Tabula Rasa (1984, ECM Records) slik eg først høyrde den, ein gong på nittitalet.

CD-en inneheld «Fratres» (to ulike versjonar), «Cantus in memory of Benjamin Britten» og den nesten halvtimelange «Tabula Rasa.» «Fratres» (første spor) er framført av Gidon Kremer (fiolin) og Keith Jarrett (piano). Stykket er ei blanding av nervøsitet og ro, som pianoet og fiolinen vekslar mellom. Nervøsiteten forsvinn utover i stykket, tilbake er jordsmonnet med fukt og mørke. Og vissa om ei repeterande rørsle, der alt kjem tilbake til seg sjølv, ein kallar det kanskje smerte.

Pärt er ortodoks kristen, og hans religiøse orientering har stor betyding for hans arbeid, ja, det er kanskje heile hans arbeid. Han er avbilda i CD-coveret, ser ut som ein Dostojevskij-skapnad, med rufsete mørkt hår rundt issen, skjegg, mørk frakk og hovudet på skakke. I tillegg skular han på eit punkt langt der nede, med det eine augebrynet ei aning heva.

Tabula Rasa stadfesta dei fornemmingane eg alltid hadde hatt: Tilveret er dramatisk og skremmande. I tillegg er verda lada i ei eller anna retning. Mine forsøk på å tileigne meg ei anna og meir moderne livshaldning (livet er ikkje så alvorleg og dramatisk, det er heilt flatt, fornemmingane sit i hovudet) fall saman då eg høyrde Pärt. Eg kunne på nytt omfamne alvoret og vissa om at det kom til å gå utforbakke. Ja, at det alt var i gang. Englane ville stå klare og varsamt ta imot restane av min tapte identitet.

Lese mer?

Logg inn/registrer deg dersom du allerede er abonnent, eller kjøp tilgang.